Bắt nhịp đường đua 5G cùng thế giới

Trong suốt nhiều thập kỷ, làm chủ mạng lưới viễn thông là ước mơ của biết bao thế hệ ngành viễn thông, và nay ước mơ ấy đã được người Viettel từng bước hiện thực hóa thông qua việc đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu phát triển. Với 3G, 4G Việt Nam đi sau thế giới, nhưng với 5G, chúng ta đã bắt nhịp, đồng hành với những quốc gia hàng đầu và làm chủ công nghệ này.

Viettel hiện là nhà cung cấp thiết bị 5G thứ 6 trên thế giới và là nhà mạng duy nhất vừa khai thác dịch vụ viễn thông vừa có khả năng sản xuất thiết bị mạng. Điều mà Viettel làm đã cho cả thế giới thấy sự tự chủ của người Việt với các sản phẩm “Make in Vietnam” thay vì “Made in Vietnam”.

“Trọn gói” 5G

Bước vào công cuộc chuyển đổi số, vấn đề an ninh là thiết yếu. Trong an ninh, hạ tầng viễn thông mà cụ thể là công nghệ mạng 5G được đặt ra. Việc làm chủ 5G không những được xem là động lực trong hành trình Việt Nam trở thành quốc gia số mà có ý nghĩa chiến lược bảo vệ an ninh tổ quốc. Đối với mạng di động thế hệ thứ 5, thay vì phải đi mua, phụ thuộc vào các nhà sản xuất thiết bị nước ngoài, Viettel chủ động xây dựng mạng 5G hoàn chỉnh, làm chủ hệ thống mạng lõi, thiết bị truy nhập vô tuyến và công nghệ chip 5G.

Làm chủ công nghệ mới như 5G là việc khó và đầy thách thức nhưng đối với Viettel, đây là chuyện phải làm và không cần bàn đến khó khăn. Tổng Công ty Công nghệ cao Viettel (VHT) được Tập đoàn giao phó sứ mệnh nghiên cứu và làm chủ công nghệ 5G.



Tháng 6-2019, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu thiết bị vô tuyến băng rộng Nguyễn Chí Linh được giao nhiệm vụ Chủ nhiệm đề tài nghiên cứu trạm thu phát gốc vô tuyến 5G gNodeb. Kinh nghiệm 5 năm trong việc nghiên cứu và phát triển 4G cũng như quá trình nghiên cứu tiền khả thi về 5G đã tạo nền móng giúp các kỹ sư VHT phát triển hệ thống thiết bị gNodge 5G, chỉ trong vòng 6 tháng (từ tháng 6-2019 đến tháng 12-2019) đã cơ bản làm chủ thiết bị phần cứng và phần mềm cũng như đi nhanh hơn trong việc xây dựng hệ thống mạng lõi.



Từ thành công đầu tiên, nhóm dự án càng có thêm động lực để chinh phục những chướng ngại tiếp theo. Ngày 30-11-2020, khi Viettel chính thức kinh doanh thử nghiệm thương mại 5G, thiết bị thu phát sóng 5G gNodeB của VHT đã đạt tốc độ tải xuống cao nhất trên 1,2 Gpbs.

Vượt khó bằng trí tuệ tập thể

Một trong những yếu tố quan trọng để Viettel đi nhanh hơn trong cuộc đua 5G chính là nhờ đội ngũ nhân lực nhiệt huyết với công việc, luôn đặt ra mục tiêu cao và chưa bao giờ có ý định “quay đầu” trước việc khó. Nhóm kỹ sư VHT thực hiện dự án 5G hiện có hơn 130 thành viên bao gồm cả những bạn trẻ tài năng thế hệ 9x, trải dài ở 3 miền đất nước. Trong khi nhóm kỹ sư tại TP Hà Nội có nhiệm vụ sản xuất phần cứng, tích hợp phần mềm và tích hợp hệ thống, đội ngũ tại Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh đảm trách sản xuất các khối thành phần phần mềm của hệ thống 5G. Tuy nhiên, những ngày đầu bắt tay vào dự án, nguồn nhân sự chính là khó khăn đầu tiên mà VHT vấp phải. Anh Nguyễn Chí Linh chia sẻ: “Đó là thời gian chúng tôi đối mặt với tình trạng khủng hoảng nhân sự khi vừa thiếu hụt số lượng kỹ sư, anh em lại vừa ở xa nhau về khoảng cách địa lý. Chưa kể đến các thành viên sát nhập vào từ các nhóm khác nhau như nhóm tiền khả thi 5G và nhóm phát triển 4G, 40% nhân lực trong nhóm 4G vẫn phải dành thời gian tối ưu cho mạng di động thế hệ thứ 4. Để giải quyết công việc lúc đó không có cách nào khác là phải đoàn kết về mọi mặt”. Theo anh Linh, đoàn kết chính là yếu tốt quyết định giúp các thành viên trong dự án không ngại giao tiếp, chia sẻ, đóng góp ý kiến. Chỉ đạo đầu tiên của Ban TGĐ VHT tới dự án chính là câu chuyện về đoàn kết. Khi hiểu và sát cánh cùng nhau, mọi khó khăn đều được giải quyết nhờ trí tuệ tập thể. Nếu không có trí tuệ tập thể, các kỹ sư VHT khó có thể chạm tay tới thành công khi mà chặng đường phát triển 5G còn nhiều thách thức chờ đợi phía trước.



Ngoài thử thách về nhân sự, con đường làm chủ công nghệ 5G đối với người VHT cũng lắm gian truân. Đối với anh Nguyễn Chí Linh, một trong những giai đoạn gian nan nhất là khoảng thời gian kéo dài từ tháng 6-2019 đến tháng 12-2019 là giai đoạn sử dụng toàn bộ công cụ sẵn có để ghép nối thành hệ thống 5G hoàn thiện. Sự cố gắng đã giúp nhóm gặt được thành quả đầu tiên khi ngày 30-10-2019, trạm 5G phát sóng thành công tại phòng thử nghiệm, điện thoại bắt được biểu tượng sóng 5G. Có thể nói, nếu không vượt qua được thời gian đó, không cố gắng khắc phục để đánh giá chất lượng phần mềm, cuộc gọi 5G đầu tiên vào tháng 1-2020 là bất khả thi.



Một thời điểm khác thử thách sự kiên trì và bản lĩnh của các kỹ sư VHT là khi không thể đẩy nhanh tốc độ đường truyền 5G vượt 850 Mbps. Trong suốt hơn một tháng, dù rất nhiều cuộc họp diễn ra để tìm nguyên nhân nhưng không có kết quả. Cuối cùng, với tinh thần không bỏ cuộc, lời giải cũng xuất hiện. Tuy nhiên, một lần nữa, chông gai vẫn chưa dừng lại khi đường truyền từ mốc 800 Mbps lên 1 Gbps phát sinh thêm nhiều vấn đề cần xử lý như ăng-ten, chất lượng vô tuyến, có thời điểm những kỹ sư VHT buộc phải phá ăng-ten đã làm để đánh giá khoảng cách chấn tử ăng-ten nhằm đem lại kết quả tốt hơn.



Tư duy đổi mới sáng tạo được đánh giá cao

Tính đến thời điểm hiện tại, Viettel đã hoàn thiện 60-70% khối lượng công việc trong quá trình làm chủ 5G Microcell. Dù đạt những kết quả tích cực nhưng anh Nguyễn Chí Linh cho rằng, đây mới chỉ là bước khởi đầu, cho đến khi nào sản phẩm chính thức đưa vào vận hành và kinh doanh, được khách hàng ngoài Viettel chấp nhận thì lúc đó mới có thể coi là tạm hoàn thành giai đoạn nghiên cứu.



Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng nhận định rằng, với những nỗ lực của Viettel, Việt Nam đã biến điều không thể thành có thể, từ một nước luôn đi sau và học hỏi các nước lớn như Hàn Quốc, Singapore,… thì nay đã gia nhập những nước tạo ra công nghệ với “Make in Vietnam”. Cũng theo ông Phan Xuân Dũng, để làm được điều đó, Viettel không đi theo cách làm thông thường mà theo cách làm mới bởi vì muốn phát triển, muốn đi đầu thì phải trải qua những thử thách và thất bại. Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phan Tâm cũng đánh giá cao tinh thần làm việc quên mình và tư duy đổi mới sáng tạo, đột phá trong nghiên cứu, triển khai 5G của Viettel. Theo Thứ trưởng, những gì Viettel làm được minh chứng sinh động cho sự chủ động cũng như năng lực của doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam trong việc sản xuất thiết kế công nghệ cao khi mà trên thế giới chỉ có 3,4 nước làm được.

Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel đặt mục tiêu tháng 6-2021 sẽ thương mại hóa trạm phát sóng 5G Microcell, tháng 6-2022 phát triển trạm phát sóng 5G trên toàn mạng lưới. Trong năm 2021cũng sẽ cơ bản hoàn thành nghiên cứu cho sản phẩm Macrocell với vùng phủ sóng rộng hơn và số lượng ăng-ten lớn hơn để đến tháng 6-2022, sản phẩm Macrocell cũng sẽ sẵn sàng để đưa vào kinh doanh.


Những bước tiến trong phát triển 5G của Viettel chứng minh Việt Nam không những đang cùng hoà nhịp với thế giới trong triển khai kết nối mới mà là một trong những quốc gia tiên phong công nghệ mới. Quyền chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel nhận định, với 5G, công cuộc chuyển đổi số của Việt Nam đã được đặt lên một bệ phóng với lực đẩy rất mạnh mẽ. Đó là con đường tiến ra biển lớn.

Nhận xét